OKMD เข้าร่วมเวที “ห้องเรียนข้ามขอบเชียงดาวเมืองแห่งการเรียนรู้” จากพื้นที่ทดลองสู่การขับเคลื่อนนโยบาย

15 – 16 สิงหาคม 2568 มะขามป้อมอาร์ตสเปซ อำเภอเชียงดาว จังหวัดเชียงใหม่ – สำนักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้ (องค์การมหาชน) หรือ OKMD เข้าร่วมเวทีศึกษาดูงานและแลกเปลี่ยนเรียนรู้ “ห้องเรียนข้ามขอบ เชียงดาวเมืองแห่งการเรียนรู้: จากพื้นที่ทดลองสู่การขับเคลื่อนเชิงนโยบาย” ร่วมกับกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) กรมส่งเสริมการเรียนรู้ กระทรวงศึกษาธิการ มูลนิธิสื่อชาวบ้าน (มะขามป้อม) และภาคีเครือข่าย เพื่อศึกษาแนวทางการทํางาน การพัฒนาระบบนิเวศการเรียนรู้ระดับอําเภอเพื่อการศึกษาที่ยืดหยุ่นไร้รอยต่อ พร้อมทั้งแลกเปลี่ยนประสบการณ์บทเรียนการทํางานการส่งเสริมการเรียนรู้ของแต่ละหน่วยงาน สานพลังภาคีเครือข่ายความร่วมมือ และร่วมกันออกแบบแนวทางการขับเคลื่อนเชิงนโยบาย “เมืองแห่งการเรียนรู้เพื่อการศึกษาที่ยืดหยุ่น” ส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิต

การศึกษาดูงานแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในครั้งนี้ สืบเนื่องจากการลงนามบันทึกความเข้าใจ "การส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิตและสนับสนุนกิจกรรมการเรียนรู้สร้างสรรค์ เพื่อเด็ก เยาวชน และครอบครัว" เมื่อวันที่ 2 มีนาคม 2568 ณ หอศิลปวัฒนธรรมมหาวิทยาลัยขอนแก่น ระหว่าง 10 องค์กร ประกอบด้วย กองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.), สํานักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้ (องค์การมหาชน), กรมส่งเสริมการเรียนรู้ สังกัดกระทรวงศึกษาธิการ, สมาคมพิพิธภัณฑ์ไทย, องค์การพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์แห่งชาติ, สํานักงานส่งเสริมเศรษฐกิจสร้างสรรค์ (องค์การมหาชน), กรมกิจการเด็กและเยาวชน, ภาคีเพื่อการศึกษาไทย, สํานักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม และ มูลนิธิไทยคม โดยมีวัตถุประสงค์ร่วมกันคือ

1. เพื่อรวบรวมแหล่งเรียนรู้ทุกรูปแบบ และสื่อสารสาธารณะให้เกิดการรับรู้ และเข้าถึงกลุ่มเด็ก เยาวชน และครอบครัวให้มากที่สุด

2. เพื่อสนับสนุนและส่งเสริมแหล่งเรียนรู้ (Learning Space) และนักจัดการเรียนรู้ (Learning Creator) ให้มีศักยภาพในการขับเคลื่อนกิจกรรมสร้างการเรียนรู้ (Learning Activity) ที่สอดคล้องตามบริบทของพื้นที่ และตอบโจทย์ความต้องการของเด็ก เยาวชน และครอบครัว

3. เพื่อแลกเปลี่ยนองค์ความรู้และทรัพยากร ภายใต้อำนาจหน้าที่ ภารกิจตามระเบียบข้อบังคับของแต่ละหน่วยงาน ให้เกิดการส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิต

วันที่ 15 สิงหาคม 2568: เวทีแลกเปลี่ยนและถอดบทเรียน

วันแรกของเวทีแลกเปลี่ยนฯ เริ่มต้นด้วยการเปิดกิจกรรมอย่างเป็นทางการโดย นางสาวณัฐยา บุญภักดี ผู้อำนวยการสำนักอาวุโส สำนักสนับสนุนสุขภาวะเด็ก เยาวชน และครอบครัว สำนัก 4 (สสส.) และ นายธนากร ดอนเหนือ อธิบดีกรมส่งเสริมการเรียนรู้ ตามด้วยการนำเสนอภาพรวมโครงการ “ปิดเทอมสร้างสรรค์” โดย นางสาวศิริพร พรมวงศ์ ผู้จัดการโครงการปิดเทอมสร้างสรรค์ สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ที่กำลังขยายเครือข่ายกิจกรรมการเรียนรู้ตลอดทั้งปี

ผู้เข้าร่วมได้ทำความรู้จักและแลกเปลี่ยนมุมมองจากภาคีเครือข่าย ก่อนเข้าสู่การถอดบทเรียนจาก “ห้องเรียนข้ามขอบเชียงดาวเมืองแห่งการเรียนรู้” ซึ่งสะท้อนว่าความรู้ไม่ได้อยู่เพียงในห้องเรียน แต่กระจายอยู่ในวิถีชีวิตและชุมชน

บรรยากาศตลอดวันเต็มไปด้วยพลังจากผู้เข้าร่วม นางสาวณัฐยา บุญภักดี ได้ย้ำว่า “ทุกการเรียนรู้ที่เกิดขึ้นในพื้นที่นี้ไม่ควรจบอยู่แค่ที่นี่ แต่ต้องเป็นรหัสที่สามารถถอดและส่งต่อไปยังพื้นที่อื่น ๆ เพื่อขับเคลื่อนในระดับนโยบาย” ขณะที่นาย โตมร ศุขปรีชา ผู้อำนวยการสำนักยุทธศาสตร์และนวัตกรรมการเรียนรู้ OKMD ได้สะท้อนภาพระบบการเรียนรู้ตลอดชีวิต พร้อมตั้งคำถามต่อแนวคิด “วาระแห่งชาติ” และเสนอให้ทุกภาคส่วนผลักดันการเรียนรู้เป็นนโยบายหลักถาวรที่อยู่เหนือการเมือง

ช่วงเย็น คณะผู้เข้าร่วมได้เยี่ยมชมพื้นที่เรียนรู้ในมะขามป้อมอาร์ตสเปซ ก่อนจบกิจกรรมด้วยการแลกเปลี่ยนและสรุปบทเรียนร่วมกัน

วันที่ 16 สิงหาคม 2568: ลงพื้นที่สถานีเรียนรู้ต้นแบบ

วันที่สองของเวทีแลกเปลี่ยนฯ คณะผู้เข้าร่วมได้ออกเดินทางสู่สถานีเรียนรู้ทั้ง 4 แห่งในเชียงดาว เพื่อเชื่อมโยงการเรียนรู้เข้ากับการปฏิบัติจริงและภูมิปัญญาของชุมชน ซึ่งได้แก่

• ปกาเกอะญอบ้านป่าตึงงาม – สถานีเรียนรู้ที่สร้างการเรียนรู้ผ่านวิถีวัฒนธรรมปกาเกอะญอที่อิงกับฤดูกาลธรรมชาติ การแปรรูปอาหารเพื่อใช้ในพิธีกรรมต่าง ๆ และภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านการเกษตรและป่าไม้
• อาข่าห้วยโก๋ – สถานีเรียนรู้พหุวัฒนธรรมที่สร้างการเรียนรู้ผ่านความหลากหลายทางชาติพันธุ์ วัฒนธรรมชุมชน และแนวคิดการอยู่ร่วมกับป่า (ภูมิปัญญาการหาอาหาร – การเอาชีวิตรอดจากป่า)
• Studio Chiangdao Blue – สถานีเรียนรู้ที่สร้างการเรียนรู้ผ่านงานผ้าย้อมคราม การสร้างลวดลายบนผ้า ปฏิกิริยาในการย้อมคราม และแนวคิดการใช้สีย้อมจากธรรมชาติ
• Musashi Pottery – สถานีเรียนรู้ที่สร้างการเรียนรู้ผ่านงานดินปั้น การเตรียมดิน ประโยชน์จากการใช้ดินในรูปแบบต่าง ๆ และกระบวนการสร้างชิ้นงานปั้นดิน

โดยในช่วงบ่ายของวัน ทุกคนในร่วมวงสนทนาแลกเปลี่ยนผลการเรียนรู้ และร่วมกันออกแบบแนวทางเชิงนโยบาย “การส่งเสริมการเรียนรู้ระดับพื้นที่” ก่อนปิดเวทีด้วยการสรุปและสะท้อนบทเรียน

การเข้าร่วมเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้ครั้งนี้ สะท้อนให้เห็นว่า “เมืองคือห้องเรียน” ที่ทุกภาคส่วนสามารถมีส่วนร่วม และเป็นก้าวสำคัญในการต่อยอดสู่การกำหนดนโยบายระดับประเทศ เพื่อสร้างระบบนิเวศการเรียนรู้ที่ยั่งยืนได้ในอนาคต